Over 'Onklare taal'

'Onklare taal' is de verzamelnaam van diverse tekstprojecten van mijn hand. Dit is de opinie-sectie. Zoals de titel aangeeft, wordt er vaak in gemopperd over de huidige stand der letteren, of wordt er ongevraagd advies verstrekt dat je normaal associeert met humeurige oude mannen. Er komen ook onderwerpen aan bod uit de actualiteit.

De weg een beetje kwijt? Deze link brengt je terug naar de homepage van 'Onklare taal'. Hier vind je dan weer een netjes overzicht van opiniestukken die verschenen zijn in o.a. Knack, De Wereld Morgen, De Redactie, Apache en Joop.nl.

woensdag 8 mei 2019

Diabolisch

De laatste maanden vloeien de zinnen maar met mondjesmaat uit mijn pen. Althans wat het echte creatieve schrijven betreft, niet het broodschrijven. Niet getreurd, want het is niet alsof de wereld ademloos zit te wachten op de nieuwste tekstdrol die ik tevoorschijn zou toveren.

De meeste dingen die ik tot hier toe had willen zeggen, heb ik overigens ook al gezegd, en dat maakt vandaag des te tragischer. Ik stuitte toevallig op een column die ik ooit schreef voor De Wereld Morgen, waarin ik zei dat onze maatschappij verkrachters het te gemakkelijk maakte. Dat was 6 jaar geleden en elke letter ervan is nog altijd waar. Van dat soort inzichten op lange termijn wil je eigenlijk geen auteur zijn.

Er is een vrouw vermoord door een man die eigenlijk achter tralies had moeten zitten. Uitleggen dat hij vrij was omdat hij geen vluchtrisico vormde terwijl zijn beroepsprocedure liep en dat op de twee jaar tussen zijn (tweede!) veroordeling voor zware zedenfeiten gerechtelijke dossiers voorrang kregen die nog dringender waren, dat doet me denken aan die cartoon van twee Azteken die onderaan een tempel staan waar helemaal bovenaan een bebloede hogepriester wacht op het volgende hart om ritueel uit te snijden. Zegt de ene Azteek tegen de andere, die duidelijk niet happig is om te sterven om de zonnegod te eren: “het is geen perfect systeem, ik weet het, maar het is wat we hebben.”
Noch een juridisch of politiek steekhoudende uitleg noch een knieval door hoge koppen die rollen kunnen een dood persoon terugbrengen. 

Het lichtpuntje dat ik zie komt voornamelijk van jongere mensen, die het net zoals met het aanhoudende kontgedraai en uitvluchtengedrag van de machthebbers rond het klimaat niet langer pikken dat een ‘beroepsrisico’ van het vrouw-zijn blijkbaar moet zijn dat je zomaar kan vermoord worden. Of dat ze zich niet langer willen plooien naar de tips van allerlei betweters (m/v) die liever de verantwoordelijkheid voor seksuele misdrijven in de schoenen schuiven van de slachtoffers – het boerka-denken, met andere woorden.

Eveneens positief is dat steeds meer mensen inzien dat er een tramlijn loopt tussen pakweg straatseksisme en lustmoord. De meeste daders stappen misschien altijd aan de eerste halte al af, maar het is zaak dat die tramlijn helemaal niet zou mogen bestaan. 

Of, als je dan toch per se fatalistisch wil zijn en diep vanbinnen gelooft dat de mens een rot wezen is, zou je toch op z’n minst moeten willen meewerken aan de enorme disproportionaliteit terug te dringen van vrouwen en meisjes als slachtoffers versus mannen als daders. Misschien begint dat met correcte, tijdige en verantwoorde strafmaten, maar ook dat is maar de eerste halte – die tramlijn, die maar één element is van een potentieel betere maatschappij, eindigt bij het ontbreken van de voedingsbodem voor allerlei duistere psychosociale machtsimpulsen.

Ja, dat is een titanenwerk. Maar dat was het uitbannen van slavernij en lijfeigenschap ooit ook.

Zinloos pessimisme dat het allemaal wel zijn tijd zal duren en dat we gewoon kunnen blijven toekijken (of erger nog, achterhoedegevechten leveren die liever de stop terug de fles op draaien) is even kwalijk als het cynisme van jongleren met hete aardappelen. Ik weet alleszins dat ik liever vecht voor een wereld waarin geen jonge vrouwen meer vermoord in een kanaal teruggevonden worden. Al was het maar door één millimeter verschil te maken. Want wat zit er anders op?







donderdag 10 januari 2019

Vlaamse media, maak alsjeblieft een einde aan jullie flirt met reactionairen

Elke keer opnieuw. De Standaard doet het. De VRT doet het. Het Laatste Nieuws doet het grààg. De Morgen doet het. Zelfs Knack en Humo doen het. Een podium bieden aan de zoveelste reactionair die sommige, indien niet alle, typische extreemrechtse standpunten graag in de verf komt zetten. Wat drijft jullie?

“Het is voor de kliks en de aandacht”

Hoewel ik geloof dat dat zeker een rol speelt, kan het niet alleen dat zijn. Anders zouden jullie ook filmpjes kunnen maken over mensen die hun eigen uitwerpselen opeten of op zoek gaan naar columnisten die huiselijk geweld verdedigen. Beide zijn ook erg controversieel en zijn garanties voor shock en boosheid bij een goed deel van het algemene publiek.

“Maar we worden al gezien als zo links”

… door extreemrechts, voor wie iedereen ter linkerzijde van Augusto Pinochet een socialist in vermomming is. Hedendaagse fascisten doen zelfs hun best om Adolf Hitler af te schilderen als een soort socialist, want “nationaal-socialisme”. Waarschijnlijk denken die ook dat een bruinvis bruin is en een zeepaard een zoogdier.

“We geven enkel weer wat leeft in de maatschappij”

Zoals de stijgende kloof tussen arm en rijk? De stagnatie van de lonen en de koopkracht? Dat de verguisde millennials gemiddeld 10 jaar later dan hun ouders een woning kunnen bouwen of kopen? Maar nee, maak evenveel trammelant om een lokale pro-neonazi-betoging in Ninove waar misschien duizend man was als een betoging voor een beter klimaatbeleid in Brussel waar 70x zo veel mensen waren.

“Daglicht doet dergelijke ideologieën het snelste verschrompelen”

Misschien als elke reportage zo kritisch kan zijn als de Pano-reportage over Schild & Vrienden. Nul contextualisering voor de door nepnieuws gedreven columns van Mia Doornaert of de leugens van Theo Francken helpt niet – integendeel. HLN bestond het zelfs een poll te lanceren of er na de aanslagen van 22 maart 2016 echt “dansende moslims” waren geweest, hoewel tegen dan al aangetoond was dat Jan Jambon daar pertinent over had gelogen.

“We moeten het debat durven aangaan”

Daarom krijgen ook mensen die geloven dat de maanlanding nep was of dat de aarde plat is, ruim aandacht in de media. Daarom nodigen we op een viering voor seksuele diversiteit ook eens een notoire homo- en transhater uit. Fascisten zijn niet geïnteresseerd in een debat (ook al zeggen ze van wel), maar in propaganda, want hun ideeën hebben 0 intellectuele merites en zijn onverdedigbaar.

“Je kan X% van het electoraat niet negeren.”

Blijkbaar geldt dat wel voor radicaal links, dat het moet stellen met kruimeltjes aandacht of droge observaties. Evenredige aandacht voor radicaal linkse stemmen is er niet, al doen sommige media als Knack of Humo op hun blauwe maandag wel eens hun best. Je kan argumenteren dat die een kleiner deel van het electoraat vertegenwoordigen, maar je kan je ook afvragen of het electoraat voor extreemrechts juist niet zo groot geworden is mee door de disproportionele media-aandacht.

“We moeten ook de vijanden van de democratie leren begrijpen”

Anders kunnen jullie gelijk ook het wiel opnieuw uitvinden. Handvaten om moderne reactionairen te begrijpen zijn er al meer dan 70 jaar. Van de rookgordijnen die ze spuien tot de condities waarin ze gedijen. Er zijn tal van boeken over geschreven en tal van studies naar gemaakt. Maar in de plaats daarvan moeten we het steeds stellen met platitudes over “onzekerheid” en “teleurstelling”, alsof het onmogelijk is dat aanhangers van fascistische volksmenners niet tegelijk slachtoffer kunnen zijn en ook moreel verwerpelijke denkbeelden steunen.

“We brengen ook andere stemmen om te nuanceren”

… en die stemmen lijken me vooral blind te hameren op nuance zonder inhoud, alsof iemand in Rusland in 1922 zat te wachten op ‘nuance’ tussen Trotski en Stalin om te verkondigen dat de waarheid daar in het midden lag. En dan zijn er nog de analisten à la Carl Devos, die van politieke verslaggeving een nieuwe sportcolumn hebben gemaakt voor wie beleid en ideologie slechts elementen zijn als vrije trappen en mandekking bij voetbal.

***

Herpak jullie alsjeblieft. Til het debat naar een hogere standaard. Hou op met leugenaars vrijelijk te laten liegen, fascisten propaganda te laten verspreiden, steeds dezelfde grijze keure aan centrum- en centrumrechtse mensen uit te nodigen voor debatten over onderwerpen waar ze te weinig over weten, en ‘jong geweld’ te rekruteren uit de radicaal-rechtse flank. Er zijn genoeg andere stemmen.